De vergrendelde staat - mei 2013

Professor Hendrik Vuye

Professor Hendrik Vuye sprak in onze ring over de verschillende staatshervormingen en dit ons op heden bracht. Het compromis zoude basis zijn van de Belgische consensus democratie. Waarom heeft men dan om de vijf à tien jaar een staatshervorming nodig om uit het slop te geraken. Dit is geen consensusmodel maar een conflictmodel. Wij zijn nu reeds op weg naar de zevende staatshervorming. zal deze dan de gewenste rust en efficiëntie brengen? Dit is het merkwaardig verhaal van een staat die een vergrendelde staat is geworden. De hoofdprijs van de tombola t.v.v. ons ringproject werd gewonnen door Paul L. Van harte proficiat Paul!

Verslag “Professor Hendriek Vuye”

Maandag 13 mei 2013 om 19.15 uur

Locatie: Bootrestaurant De Normandie, Koninklijke Baan 1, 8670 Koksijde

 

VERSLAG

 

Protocolmeester Frank verwelkomt de spreker, Professor H. Vuye, de aanwezige leden van de Marnixring alsook de sympathisanten die vandaag te gast zijn. Professor H. Vuye zal deze avond spreken over “De vergrendelde staat” en hoe het zover is kunnen komen.

Het menu:       Noordzeevis met blanke botersaus op een bedje van groene asperges,

                       Kalfsvlees in eigen jus

                       Koffie

 

Lieven verwelkomt op zijn beurt de aanwezige leden en sympathisanten. Hij vermeldt de doelstellingen van de Marnixring en geeft uitleg bij ons ringproject “Nederlands in de wereld”.

De loting t.v.v. het ringproject zal plaats hebben na de pauze. Er worden twee flessen champagne verloot én een kunstwerk Van Francine Desaever, kunstenaar uit Nieuwpoort. Zij volgde een opleiding aan de kunstacademie te Koksijde en werkte reeds mee aan verschillende tentoonstellingen in de Westhoek. De winnaar mag een keuze maken uit de werken die in de zaal worden tentoongesteld.

 

Professor Hendrick Vuye is grondwetspecialist en geeft les aan de Universiteit van Namen. Hij werkt mee aan projecten rond het verfraaien van Brussel. Hij toont deze avond dat het compromismodel dat in dit land gebruikt wordt om tot een vergelijk te komen, een belangrijke invloed heeft op de organisatie en de werking van onze staat.

 

Wij maakten recent de zesde staatshervorming mee. Een staatshervorming volgens de methode van de alchimisten. Goud maken uit het niets, zomaar…

 

Eerst gaat Prof. Vuye in op de voorgeschiedenis van de zesde staatshervorming.

De taalgrens werd vastgelegd in 1962-63 met de bedoeling Brussel beperkt te houden tot de 19 gemeenten. Het land wordt ingedeeld in 4 taalgebieden.

Maar de taalgrens is geen gesloten grens, die de landsdelen scheidt  maar een poreuze taalgrens.

Er zijn verschillende faciliteiten in de verschillende grensstreken. Een gevolg hiervan is dat dit akkoord niet meer voor pacificatie zorgt.

De staatshervorming van 1970 zorgt voor een betonneren van de taalwet in de grondwet, terwijl de staatshervorming van 1988 de faciliteiten zou vastleggen. Al vlug blijkt echter dat de Franssprekenden de overeenkomst anders interpreteren. Voor hen is de taalgrens geen staatsgrens en zijn de toegekende faciliteiten te herleiden tot het recht op blijvende tweetaligheid. Zij spreken van ‘Le droit des gens…’, de persoonsgebonden rechten i.t.t. het teritorialiteits- principe dat Vlaanderen hanteert. Alleen wanneer het hen uitkomt willen zij Vlaanderen inpalmen door het territorialiteitsbeginsel  te laten spelen (zie uitbreiding van Brussel)

In het arrest van de Raad van State van 17 aug. 1973 worden de taalgebieden omschreven. Het arrest van schepen Els Germis (Beersel). In België zijn vier taalgebieden, 3 ééntalige gebieden en 1 tweetalig gebied. ‘Taalgebied’ is hier een rechtsbegrip, het bepaalt welke taal van rechtswege in welk gebied gesproken wordt.

Als reactie op de omzendbrief Peeters kwam het arrest van Raad van State 23 dec. 2003. Dit arrest bepaalt dat inwoners  altijd hun officiële papieren in het Nederlands worden toegezonden. Inwoners kunnen indien zij dit verkiezen de Franstalige formulieren vragen. Deze aanvraag dient telkens opnieuw (gemiddeld tot 3x per jaar) te gebeuren. Het Nederlands is de voorkeurstaal van de gemeentelijke diensten.

Wat vaak niet vermeld wordt zijn de taalfaciliteiten in gerechtszaken te Brussel. Hier staan heel veel deuren open op deze taalgrens, ‘C’est une erreure historique et geopolitique…’. Men meet met twee maten en twee gewichten, de toepassing van de taalwetgeving is niet afdwingbaar.

Reeds in 2003 meldt het Grondwettelijk hof (? Opgericht op 22 dec. 1994?) dat de taalwet dient aangepast om de gewettigde belangen van de Nederlandstaligen en de Franstaligen te bewerken.

 

Vervolgens licht Prof Vuye de inhoud toe van de veelbesproken zesde staatshervorming en van de gevolgen hiervan.

 

Het Vlinderakkoord (oktober-november 2011)

 

-Men noemt het ‘Un accord mémorable gigantesque’, maar het is zeker geen Copernicaanse omwenteling.

De hoofdstedelijke gemeenschap van Brussel, de ‘comunauté metropolitaine de Bruxelles’ is op zijn minst een ongelukkige terminologie. Overleg inzake gewestbevoegdheden die meerdere gewesten aanbelangen verloopt volgens bijzondere modaliteiten.

Het vereist lidmaatschap van rechtswege: 3 gewesten- federale overheid en 111 gemeenten, de provincie heeft een facultatief lidmaatschap.

Het overleg wordt opgericht bij een samenwerkingsakkoord tussen de gewesten. Er bestaat een ‘mogelijkheid tot overleg’ er is geen verplichting! Behalve voor de op- en afritten van de ring rond Brussel.

Het akkoord laat ook hier verschillende interpretaties zien: volgens Wouter Beke en Bert Anciaux is het een lege doos, volgens de Franstaligen is het een mogelijkheid om Brussel uit te breiden (hoewel dat totaal indruist tegen de geest van de splitsing in taalgebieden).

Stemrecht voor Belgen in buitenland is er enkel voor de federale verkiezingen, niet voor de verkiezing van de deelstaatparlementen.

 

Constitutieve autonomie.

Sedert 1993 bestaat een Franse gemeenschap, een Waals gewest en een Vlaamse gemeenschap:

De verkiezing bepaalt de werking van de deelstaatparlementen.

De resoluties van het Vlaamse Parlement in 1999 en de  Octopusnota laten een volwaardige grondwetgevende autonomie verwachten. De constitutieve autonomie die in het Vlinderakkoord wordt toegestaan gaat echter over futiliteiten en kan bovendien alleen met Bijzondere Wetten worden gerealiseerd. Concreet betekent dit een 2/3-meerderheid in het Federale Parlement én een meerderheid in elke taalgroep.

Belangrijke kanttekening: de grondwet beschermt de grondrechten van de burgers. Om de grondwet aan te passen, dient dit vooraf vastgelegd en voorgelegd aan de burger die er zich kan over uitspreken in de verkiezingen. Het grondwetsartikel dat dit regelt werd echter tijdelijk buiten spel gezet om het Vlinderakkoord te kunnen stemmen.

Vooral de Franstaligen profiteren hiervan omdat de meeste punten die hervormd worden hun eisen zijn. Zo krijgt Brussels Gewest voortaan culturele bevoegdheden en wordt de Franstalige minderheid in Vlaanderen beschermd.

 

BHV akkoord 15 september 2011

Volgens het Grondwettelijk hof diende een oplossing gevonden die rekening hield met de Franstalige en de Nederlandstalige minderheden in de kieskring. Bij de regeringsvorming heeft men echter alleen rekening gehouden met de Franstalige minderheid door hen stemrecht te geven in Brussel in de zes randgemeenten van Brussel. De Vlamingen in Brussel kregen dit niet in omgekeerde zin en hebben numeriek geen kans meer op een verkozen lid in de Kamer. Door de kiesdrempel die op vijf procent ligt af te schaffen in Brussel kon dit onevenwicht hersteld worden.

Wat is het beoogde doel? Welke gewettigde belangen van Nederlandstaligen worden beoogd? Wat is het lot van de Brusselse Vlamingen? Is de dubbele kiesbrief een aberratie?

Volgens de burgemeesters blijft de circulaire Peeters ongewijzigd. Opnieuw: Dit is geen pacificatie.

In de zes faciliteitengemeenten worden de aangeduide burgemeesters bevoegd van zodra zij voorgedragen worden door de gemeenteraad en het voltallige schepencollege.

Wat rest er nog van de Vlaamse voogdij?

 

Splitsing van het Gerechtelijk arrondissement Brussel Halle Vilvoorde

Ook hier worden de Franstaligen bevoordeeld. Franstalige parketmagistraten en rechters blijven in BHV bevoegd. In het tweetalig gebied Brussel kan een Nederlandstalige magistraat nooit procureur des Konings worden. ‘Dit wil eigenlijk zeggen dat Brussel niet langer tweetalig is. In een tweetalig taalgebied mag er geen voorrangstaal zijn, anders is het een eentalig gebied!’ zegt prof Vuye. ‘ Zoek de logica of is de logica zoek?’

 

Vooral voor de Nederlandstalige magistraten in BHV is akkoord bedreigend. De regering hanteert in BHV een voorlopige forfaitaire verdeelsleutel van 20 procent Nederlandstaligen en 80 procent Franstaligen. De Hoge Raad voor Justitie berekende dat als deze verhouding wordt aangehouden, er dan bij de rechtbank van eerste aanleg een 100-tal Nederlandstalige functies dienen geschrapt, bovendien dienen er 60 Franstaligen extra worden aangeworven.

 

Besluit: Wat verandert er nu eigenlijk ten goede? Is dit een evenwichtig akkoord?

Wat met de Vlaamse voogdij over de zes gemeenten. Is de splitsing een zegen of een vloek?

Gaat dit de verfransing stoppen? Is er sprake van wederkerigheid in deze akkoorden?

 Wat met de pacificatie? Zal dit slecht onderhandelde akkoord daartoe bijdragen?

Volgens de spreker lijkt alles erop te wijzen dat wij op weg gaan naar de zevende staatshervorming die echter volgens een andere methode dient te verlopen. Meer bepaald moeten alle partijen zich de vraag stellen ‘waar willen we naartoe en hoe gaan we daar rond een compromis maken ? Dit is wezenlijk anders dan de methode tot nog toe ‘het compromis omwille van het compromis’.

 

Na de lezing van professor Vuye worden door de leden van de werkgroep fondsenwerving de lotjes verkocht t.v.v. onze ringprojecten.

Twee van de gelukkige winnaars  kregen elk een fles champagne (lotjes 239 en 059)

Paul Lemaitre heeft tenslotte het winnende nummer in handen. (lotje 277)

Samen met Francine maakt Paul zijn keuze uit de verschillende werken van de kunstenaar.

 

De avond eindigt na een korte vraagstelling. De spreker heeft een vrij duidelijk inzicht gegeven over deze vrij ingewikkelde materie van de staatshervorming. Uit de voordracht blijkt dat het akkoord er vooral gekomen is door toegevingen van onze Vlaamse politici die de splitsing van BHV onderhandeld hebben.

 

(verslag Chris met aanvullingen Frank DP)

 

 

Ring:
Veurne Zannekin
Datum:
25-06-2013